Zużyte opony samochodowe, wykluczające je z dalszego użytku nie zawsze jesteśmy w stanie zauważyć z fotela kierowcy. Dlatego warto od czasu do czasu przeprowadzić wizualny przegląd opon. Na co zwracać wówczas uwagę?
Cykl życia opony samochodowej
Zły stan opon może dać o sobie znać dopiero w sytuacji zagrożenia, np. podczas gwałtownego hamowania. Aby uniknąć podobnych, niebezpiecznych sytuacji, warto regularnie kontrolować stan ogumienia. Opona, jak każdy podzespół pojazdu, posiada własny cykl pracy. Kiedy opona jest nowa, jej stan techniczny jest idealny, co jednak nie przekłada się bezpośrednio na parametry jezdne. Optimum swojej wydajności opona osiąga po krótkim przebiegu, kiedy zewnętrzna warstwa bieżnika ulegnie przytarciu. Nawet w tej pierwszej fazie kontrola ogumienia jest zalecana. Warto sprawdzić, czy przy montażu opon nie popełniono błędów – czy ciśnienie powietrza w oponach jest optymalne oraz czy nie spada (np. przez wadliwy zaworek).
Wysokiej jakości opony powinny utrzymywać optymalne parametry swojej pracy aż do momentu, gdy ich bieżnik ulegnie starciu do granicznej wartości.
Jeżeli zauważymy pogorszenie jakości jazdy (dłuższa droga hamowania, poślizgi, hałas), powinniśmy sprawdzić stan bieżnika, jak również poszukać potencjalnych uszkodzeń na bokach opony. Cykl życia opony samochodowej nie musi kończyć się jednak zawsze wraz ze zużyciem bieżnika czy wystąpieniem uszkodzeń. Czasem decyduje o tym wiek.
Mieszanka gumowa, z której wykonywane są opony z czasem twardnieje, odparowują z niej oleje, używane w procesie produkcji, odpowiedzialne za jej elastyczność. Nie istnieje co prawda dokładna granica wieku, w którym opona traci swoją przydatność. Zależy to od konkretnego modelu, sposobu eksploatacji i przechowywania opon poza sezonem. W niektórych przypadkach opona nie będzie nadawała się do eksploatacji już po 6 latach, w innych może służyć nawet dekadę. Jeżeli mamy wątpliwości, czy nasze opony nie są zbyt stare, by wciąż z nich korzystać, pokażmy je specjaliście z warsztatu wulkanizacyjnego.
Zużyte opony samochodowe: jak je rozpoznać?
Wiemy już, że podstawą bezpiecznego korzystania z opon jest ich regularna kontrola. Ustalmy zatem, na co zwracać uwagę w jej trakcie. Wspomnieliśmy już o wysokości bieżnika.
Fabrycznie opony posiadają zazwyczaj bieżnik o wysokości ok. 8 mm.
Graniczna wysokość bieżnika opon, usankcjonowana przepisami w Polsce, wynosi 1,6 mm, jednak specjaliści sądzą, że jest ona wytyczona zbyt nisko. Ich zdaniem bezpieczne użytkowanie opon zimowych jest możliwe póki wysokość bieżnika przekracza 4 mm, a opon letnich, gdy jest ona wyższa niż 3 mm. Pomiar możemy wykonać samodzielnie. Warto korzystać z dokładnych, dedykowanych temu mierników, które kupimy w każdym sklepie motoryzacyjnym lub na stacji paliw. Możemy jednak odmierzyć wysokość także za pomocą zapałki, patyczka czy innego przedmiotu.
Wysokość bieżnika to jednak nie jedyny ważny parametr do sprawdzenia. Oglądając oponę, musimy zwrócić uwagę na wszelkie odbiegające od normy zjawiska:
- spękania opony,
- wyząbkowanie bloków bieżnika,
- odkształcenia na rantach itp.
Sprawdzić należy także, czy bieżnik zużywa się równomiernie na całej szerokości opony, czy np. jest mocniej zużyty na środku lub bokach opony. Wszystkie te anomalie mogą świadczyć o konkretnych problemach technicznych, związanych ze stanem zawieszenia pojazdu lub błędach eksploatacyjnych. Np. utrzymywanie zbyt wysokiego ciśnienia w oponach może przekładać się na silniejsze zużycie bieżnika w centralnej części.
Brak zbieżności kół może z kolei spowodować ząbkowanie bloków bieżnika itp. Inny rodzaj uszkodzeń opon to deformacje, do których może dojść w trakcie eksploatacji auta – np. najazdu na zbyt wysoki czy ostry krawężnik. W takiej sytuacji możliwe jest naruszenie struktury karkasu opony – na jej powierzchni powstanie wówczas nierówność widoczna gołym okiem lub wyczuwalna po dotknięciu dłonią.
Jeżeli zaobserwujemy powyższe symptomy, powinniśmy zgłosić się do warsztatu wulkanizacyjnego. Specjaliści pomogą nam określić, czy konieczne jest wykonanie wymiany opon. Przy okazji zasugerują ewentualną potrzebę wykonania niezbędnych napraw, by w podobny sposób nie zużył się kolejny komplet.
Co zrobić ze zużytymi oponami samochodowymi?
W większości przypadków, zużyte opony samochodowe będziemy mogli pozostawić w warsztacie, w którym dokonaliśmy wymiany. Czasem warsztaty pobierają za to dodatkową opłatę, bywa jednak, że jest ona wkalkulowana w usługę wymiany lub cenę nowego kompletu opon (jeżeli kupujemy go w warsztacie). Zgodnie z prawem warsztat może jednak odmówić przyjęcia opon. Wówczas możemy osobiście dostarczyć je do Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (tzw. PSZOK) w swojej gminie lub najbliższego Centrum Utylizacji Opon (po uprzednim zgłoszeniu się). Inną opcją są zbiórki odpadów wielkogabarytowych, które odbywają się przynajmniej raz do roku w większości gmin. Wystarczy wówczas wystawić opony przed dom we wskazany dzień. Pamiętajmy jednak, że w przypadku podobnych zbiórek obowiązują zwykle limity – np. 4 opony na gospodarstwo domowe.
Więcej o tym jak wygląda utylizacja opon dowiesz się z naszego artykułu: Zużyte opony. Co z nimi zrobić?