BLOG

Opony zimowe: kiedy je zakładać? To pytanie co roku zadają sobie kierowcy. Kiedy jest najlepszy moment na zmianę opon na zimowe? Czy zmiana opon jest obowiązkowa? Lepiej zmieniać opony samodzielnie czy oddać je w ręce specjalistów w warsztacie wulkanizacyjnym?

Opony zimowe: jakie wybrać?

To jedno z najczęściej przewijających się w sieci pytań dotyczących ogumienia zimowego. Kierowcy zwykle nie mają czasu na zapoznawanie się z charakterystyką setek modeli opon, dlatego też szukają polecanych rozwiązań. Jest to metoda do pewnego stopnia skuteczna. Na forach opinii lub stronach sklepów internetowych możemy bez trudu wyszukać najlepiej oceniane przez użytkowników modele opon.

Opony zimowe powinny być dopasowane do:

  • pojazdu,
  • stylu jazdy,
  • budżetu.

Poszukiwania opon zimowych powinniśmy rozpocząć od sprawdzenia oferty opon w odpowiednich rozmiarach do naszego samochodu. Zalecany przez producenta rozmiar opon znajdziemy w instrukcji obsługi pojazdu, możemy także sugerować się rozmiarem aktualnie użytkowanego ogumienia. Informację o nim znajdziemy na boku opony. To ważne, by sprawdzić najpierw rozmiar, gdyż dzięki temu unikniemy sytuacji, w której wybrany przez nas model opony nie występuje w pasującej do naszego pojazdu wersji.

Opony zimowe powinniśmy dobrać także do naszego stylu jazdy i potrzeb. Jeżeli pokonujemy duże przebiegi, często jeździmy po trasach szybkiego ruchu z dużą prędkością, powinniśmy wybrać opony klasy premium, zapewniające najwyższy poziom bezpieczeństwa. Oczywiście będą one dobrym wyborem także, jeżeli jeździmy mniej, np. głównie po mieście, po zadbanych drogach, rzadko w złych warunkach pogodowych. Opony klasy premium potrafią jednak słono kosztować, dlatego też w podobnej sytuacji można poszukać tańszych alternatyw. Sugerujemy sprawdzać opinie o poszczególnych modelach opon w Internecie, unikniemy w ten sposób zakupu niebezpiecznego lub niesprawdzonego produktu. Osoby szczególnie rzadko korzystające z samochodu zimą mogą nawet zastanowić się nad zakupem opon całorocznych zamiast opon zimowych. W ten sposób unikną konieczności sezonowej wymiany ogumienia.

Zmiana opon na zimowe: KIEDY?

Kolejnym dylematem kierowców jest określenie odpowiedniego momentu na dokonanie wymiany opon na zimowe. Polska jesień nie ułatwia podjęcia właściwej decyzji, gdyż coraz częściej mamy do czynienia ze zmienną aurą.

Według zaleceń producentów opon, sezonowej przekładki przed zimą powinniśmy dokonać, kiedy temperatury zaczną spadać poniżej 7 stopni C.

Kiedy jest chłodniej, opony letnie przestają poprawnie funkcjonować, gdyż mieszanka gumowa, z której został wykonany ich bieżnik, twardnieje. Zbyt twarda opona traci przyczepność do jezdni, zwłaszcza gdy ta jest śliska bądź zaśnieżona.

Czy zmienić opony na zimowe już kiedy pierwszy raz zauważymy wskazanie termometra poniżej 7 stopni? Niekoniecznie. Jesienią możemy obserwować dość duże wahania temperatur na przestrzeni dnia. Po chłodnym poranku może przyjść ciepłe popołudnie z kilkunastoma stopniami ciepła. Zalecenia specjalistów znów powinniśmy dostosować do siebie i własnego stylu życia. Jeżeli często korzystamy z pojazdu wczesnym rankiem, kiedy temperatury są niskie, a na drogach występuje ryzyko gołoledzi, zmieńmy opony na zimowe wcześniej. Jeżeli korzystamy z pojazdu w godzinach późniejszych, gdy temperatura jest wyższa, możemy z przekładką poczekać. Nie odkładajmy jednak tej decyzji zbyt długo – pamiętajmy, że pierwsze opady śniegu lub solidne przymrozki skłonią do wizyty w warsztatach wymiany opon wielu kierowców. Możemy wówczas trafić na długie kolejki.

Opony zimowe: jakie przepisy w Polsce mówią o zmianie opon?

Większość polskich kierowców traktuje sezonową wymianę opon na zimowe jako obowiązek. Słusznie, gdyż jest to jedna z podstawowych kwestii, dotyczących bezpieczeństwa jazdy. Świadomość użytkowników pojazdów w naszym kraju jest pod tym względem wysoka, niezależnie od porządku prawnego.

W Polsce nie obowiązują bowiem przepisy, nakazujące sezonową wymianę opon. Innymi słowy, za jazdę na letnich oponach zimą, nie możemy zostać ukarani mandatem. Jedyną sytuacją, w której funkcjonariusz przeprowadzający kontrolę drogową może nałożyć na nas karę jest zły stan techniczny opon – przepisy określają minimalną, dopuszczalną wysokość bieżnika opon. Mandat możemy zatem otrzymać za zbyt mocno zużyty bieżnik lub widoczne na oponach uszkodzenia.

 

Organizacje związane z przemysłem oponiarskim od lat zabiegają o wprowadzenie w Polsce prawnego obowiązku wymiany opon na zimowe. Tłumaczą, że nasz kraj jest jednym z niewielu w Europie, w którym nie ma takich przepisów, mimo że występują tu skrajne warunki pogodowe. Rządzący co jakiś czas podejmują dyskusję na ten temat, jednak jak dotąd rozmowy o prawnym obowiązku wymiany opon znajdują się wyłącznie w sferze teoretycznej. Póki nie ma przepisów, pozostaje edukacja i uświadamianie kierowcom jak ważne dla bezpieczeństwa jest korzystanie w pojeździe z opon zimowych w chłodniejszym okresie.

Zużyte opony samochodowe, wykluczające je z dalszego użytku nie zawsze jesteśmy  w stanie zauważyć z fotela kierowcy. Dlatego warto od czasu do czasu przeprowadzić wizualny przegląd opon. Na co zwracać wówczas uwagę?

Cykl życia opony samochodowej

Zły stan opon może dać o sobie znać dopiero w sytuacji zagrożenia, np. podczas gwałtownego hamowania. Aby uniknąć podobnych, niebezpiecznych sytuacji, warto regularnie kontrolować stan ogumienia. Opona, jak każdy podzespół pojazdu, posiada własny cykl pracy. Kiedy opona jest nowa, jej stan techniczny jest idealny, co jednak nie przekłada się bezpośrednio na parametry jezdne. Optimum swojej wydajności opona osiąga po krótkim przebiegu, kiedy zewnętrzna warstwa bieżnika ulegnie przytarciu. Nawet w tej pierwszej fazie kontrola ogumienia jest zalecana. Warto sprawdzić, czy przy montażu opon nie popełniono błędów – czy ciśnienie powietrza w oponach jest optymalne oraz czy nie spada (np. przez wadliwy zaworek).

Wysokiej jakości opony powinny utrzymywać optymalne parametry swojej pracy aż do momentu, gdy ich bieżnik ulegnie starciu do granicznej wartości.

Jeżeli zauważymy pogorszenie jakości jazdy (dłuższa droga hamowania, poślizgi, hałas), powinniśmy sprawdzić stan bieżnika, jak również poszukać potencjalnych uszkodzeń na bokach opony. Cykl życia opony samochodowej nie musi kończyć się jednak zawsze wraz ze zużyciem bieżnika czy wystąpieniem uszkodzeń. Czasem decyduje o tym wiek.

Mieszanka gumowa, z której wykonywane są opony z czasem twardnieje, odparowują z niej oleje, używane w procesie produkcji, odpowiedzialne za jej elastyczność. Nie istnieje co prawda dokładna granica wieku, w którym opona traci swoją przydatność. Zależy to od konkretnego modelu, sposobu eksploatacji i przechowywania opon poza sezonem. W niektórych przypadkach opona nie będzie nadawała się do eksploatacji już po 6 latach, w innych może służyć nawet dekadę. Jeżeli mamy wątpliwości, czy nasze opony nie są zbyt stare, by wciąż z nich korzystać, pokażmy je specjaliście z warsztatu wulkanizacyjnego.

opony używane

Zużyte opony samochodowe: jak je rozpoznać?

Wiemy już, że podstawą bezpiecznego korzystania z opon jest ich regularna kontrola. Ustalmy zatem, na co zwracać uwagę w jej trakcie. Wspomnieliśmy już o wysokości bieżnika.

Fabrycznie opony posiadają zazwyczaj bieżnik o wysokości ok. 8 mm.

Graniczna wysokość bieżnika opon, usankcjonowana przepisami w Polsce, wynosi 1,6 mm, jednak specjaliści sądzą, że jest ona wytyczona zbyt nisko. Ich zdaniem bezpieczne użytkowanie opon zimowych jest możliwe póki wysokość bieżnika przekracza 4 mm, a opon letnich, gdy jest ona wyższa niż 3 mm. Pomiar możemy wykonać samodzielnie. Warto korzystać z dokładnych, dedykowanych temu mierników, które kupimy w każdym sklepie motoryzacyjnym lub na stacji paliw. Możemy jednak odmierzyć wysokość także za pomocą zapałki, patyczka czy innego przedmiotu.

Wysokość bieżnika to jednak nie jedyny ważny parametr do sprawdzenia. Oglądając oponę, musimy zwrócić uwagę na wszelkie odbiegające od normy zjawiska:

  • spękania opony,
  • wyząbkowanie bloków bieżnika,
  • odkształcenia na rantach itp.

Sprawdzić należy także, czy bieżnik zużywa się równomiernie na całej szerokości opony, czy np. jest mocniej zużyty na środku lub bokach opony. Wszystkie te anomalie mogą świadczyć o konkretnych problemach technicznych, związanych ze stanem zawieszenia pojazdu lub błędach eksploatacyjnych. Np. utrzymywanie zbyt wysokiego ciśnienia w oponach może przekładać się na silniejsze zużycie bieżnika w centralnej części.

Brak zbieżności kół może z kolei spowodować ząbkowanie bloków bieżnika itp. Inny rodzaj uszkodzeń opon to deformacje, do których może dojść w trakcie eksploatacji auta – np. najazdu na zbyt wysoki czy ostry krawężnik. W takiej sytuacji możliwe jest naruszenie struktury karkasu opony – na jej powierzchni powstanie wówczas nierówność widoczna gołym okiem lub wyczuwalna po dotknięciu dłonią.

Jeżeli zaobserwujemy powyższe symptomy, powinniśmy zgłosić się do warsztatu wulkanizacyjnego. Specjaliści pomogą nam określić, czy konieczne jest wykonanie wymiany opon. Przy okazji zasugerują ewentualną potrzebę wykonania niezbędnych napraw, by w podobny sposób nie zużył się kolejny komplet.

Co zrobić ze zużytymi oponami samochodowymi?

W większości przypadków, zużyte opony samochodowe będziemy mogli pozostawić w warsztacie, w którym dokonaliśmy wymiany. Czasem warsztaty pobierają za to dodatkową opłatę, bywa jednak, że jest ona wkalkulowana w usługę wymiany lub cenę nowego kompletu opon (jeżeli kupujemy go w warsztacie). Zgodnie z prawem warsztat może jednak odmówić przyjęcia opon. Wówczas możemy osobiście dostarczyć je do Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (tzw. PSZOK) w swojej gminie lub najbliższego Centrum Utylizacji Opon (po uprzednim zgłoszeniu się). Inną opcją są zbiórki odpadów wielkogabarytowych, które odbywają się przynajmniej raz do roku w większości gmin. Wystarczy wówczas wystawić opony przed dom we wskazany dzień. Pamiętajmy jednak, że w przypadku podobnych zbiórek obowiązują zwykle limity – np. 4 opony na gospodarstwo domowe. Więcej o tym jak wygląda utylizacja opon dowiesz się z naszego artykułu: https://sklep-warsztat.pl/zuzyte-opony-co-z-nimi-zrobic-utylizacja-opon/

Kupując opony używane warto zwrócić uwagę na kilka istotnych szczegółów. Przede wszystkim na stan techniczny ogumienia. Na jakich szczegółach się skupić?

Jakość opon samochodowych = bezpieczeństwo jazdy

Przed przejściem do porad dotyczących oceny stanu opon używanych warto zaznaczyć, że zakup takiego ogumienia nie jest zalecany przez motoryzacyjnych ekspertów. Niektórzy kierowcy, dla których priorytetem jest niska cena opon, poszukują jednak produktów z drugiej ręki, np. pochodzących z demontażu. Warto mieć świadomość ryzyka, jakie niesie z sobą taki wybór. Używane opony mogą nie zapewnić bezpieczeństwa na odpowiednim poziomie. Nawet jeżeli na pierwszy rzut oka ich stan wydaje się dobry, warto przyjrzeć się im dokładniej i regularnie kontrolować w trakcie eksploatacji.

Jak sprawdzić jakość opon używanych?

Opony z czasem dopasowują się do pojazdu, w którym są użytkowane, nastaw jego zawieszenia, układu hamulcowego. Zdemontowane ogumienie często posiada ślady nierównomiernego zużycia, spowodowanego stanem technicznym konkretnego samochodu. Może się okazać np. że bieżnik opon jest zużyty nierównomiernie, widać zauważalną różnicę na pewnym jego fragmencie, względem całości, jego bloki są wyząbkowane, co łatwo wyczuć dotykając oponę. Oznacza to problemy z wyważeniem opon przy poprzednim montażu lub niewłaściwą geometrię pojazdu. Montaż takich opon w kolejnym pojeździe grozi szybkim zużyciem bieżnika do wartości granicznej. Pojazd może także zachowywać się niestabilnie na drodze.

Oceniając opony używane powinniśmy zwrócić baczną uwagę także na wszelkiego typu spękania czy rysy, dostrzegalne na powierzchni bieżnika jak i rantach bocznych.

Mogą one być wynikiem uszkodzenia mechanicznego, przy którym naruszony został karkas opony. Taką oponę trudno będzie odpowiednio wyważyć, może także okazać się podatna na kolejne uszkodzenia. Spękania mogą jednak także tworzyć się samoistnie w czasie eksploatacji, mając związek z naturalnym procesem starzenia się opony. Nie zawsze tego typu symptomy są obecne w bardzo starych oponach, mogą pojawić się bardzo szybko, zwłaszcza jeśli ogumienie było narażone na ciężkie warunki atmosferyczne w czasie eksploatacji oraz w nieodpowiedni sposób przechowywane poza sezonem.

wymiana opon

Kupujesz opony używane? Zwróć uwagę na te rzeczy!

Pierwszym i najłatwiejszym do przeprowadzenia testem dla opon używanych jest sprawdzenie wysokości bieżnika. Przeczytaj więcej o tym jak mierzyć wysokość bieżnika opony. Fabrycznie nowe opony posiadają zazwyczaj bieżnik o wysokości ok. 8 mm (zazwyczaj nieco wyższy jest bieżnik opon zimowych niż letnich). Limit graniczny przydatności opon to ok. 3-4 mm (3 w przypadku opon letnich, 4 w przypadku zimowych). Co prawda, dopuszczalna prawnie granica przydatności opon to 1,6 mm wysokości bieżnika, jednak motoryzacyjni eksperci są zgodni, że opona z tak bardzo startym bieżnikiem nie jest w stanie zapewnić bezpieczeństwa jazdy.

Jak zatem sprawdzić wysokość bieżnika w używanej oponie?

Przede wszystkim zweryfikujmy, czy bieżnik jest równomiernie zużyty. Jeżeli zauważymy znaczne odstępstwa od normy, wystarczy to do wystawienia oponie negatywnej oceny. Jeżeli nic w wyglądzie bieżnika nie zaniepokoi nas, możemy użyć do pomiaru dedykowanego miernika, dostępnego w większości sklepów motoryzacyjnych oraz na stacjach paliw. Zwłaszcza wersje z cyfrowym wyświetlaczem pozwolą nam dokładnie odczytać wysokość. Jeżeli nie mamy miernika, możemy posłużyć się np. zapałką lub monetą. Miernik lub inny przedmiot przykładamy kontrolnie w kilku punktach, pomiędzy blokami bieżnika. Zaznaczamy i odmierzamy wysokość. Jeżeli wynik oscyluje w okolicach granicznych 3-4 mm, powinniśmy rozważyć zamontowanie opon w pojeździe. Jeżeli jest wyższy, możemy ten test uznać za zaliczony. Sprawdźmy jednak także inne kwestie.

Na przykład wiek opony. Z każdej opony jesteśmy w stanie odczytać rok jej produkcji. Jest on zaszyfrowany w specjalnym kodzie, nadrukowanym na jej boku. Zacząć musimy od odnalezienia skrótu DOT. Jest on potwierdzeniem spełniania przez oponę norm amerykańskiego Departamentu Transportu. Zaraz za skrótem obecne są cyfry, wskazujące na kod fabryki, w której wyprodukowano oponę. Nas interesują ostatnie cztery cyfry z ciągu znaków. Wskazują one na datę produkcji. Dwie pierwsze to tydzień roku, dwie ostatnie wskazują na rok produkcji (np. 1120 – 11 tydzień 2020 r.). Jeżeli na końcu kodu znajdują się nie cztery, a trzy cyfry oznacza to, że opona jest bardzo stara. Taki system oznaczeń obowiązywał tylko do końca lat 90.

Kiedy opona używana jest zbyt stara, by można było bezpiecznie z niej korzystać?

Jak już wspomnieliśmy, nie ma jednoznacznej granicy. Przyjmuje się, że nie należy przekraczać 10 lat, jednak niektórzy producenci określają trwałość opon na sporo krótszy czas – nawet 6 lat. Każdorazowo sprawdzenie wieku opony powinno iść w parze z dokładnym przeglądem jej stanu. Liczne spękania, sztywność, biały nalot na rowkach – to symptomy sugerujące, że mieszanka gumowa, wykorzystana do produkcji opony straciła już swoje właściwości. Korzystanie z takiej opony może okazać się bardzo niebezpieczne.

Jeżeli nie mamy pewności, czy używane opony, które posiadamy nadają się do dalszej eksploatacji, pokażmy je specjaliście w warsztacie wulkanizacyjnym.

Zmiana opon to obowiązek, który jest prawnie usankcjonowany w wielu krajach Europy. Jak to wygląda w Polsce? Zmiana opon jest zalecana przez ekspertów ze względu na klimat panujący w naszym kraju.

Czy zmiana opon jest obowiązkowa dla wszystkich kierowców?

Sezonowa wymiana opon to jedna z czynności eksploatacyjnych mających bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo jazdy samochodem. Opony letnie i zimowe mają odmienne charakterystyki i są produkowane pod użytkowanie w konkretnych warunkach pogodowych. W klimacie umiarkowanym, gdzie temperatura w okresie jesienno-zimowym często spada poniżej 7 st. C, a latem osiąga wysokie wskazania, sezonowa wymiana opon jest nieodzowna. Za poradami ekspertów nie zawsze jednak nadąża system prawny. Polska jest jednym z nielicznych krajów na kontynencie, gdzie pomimo bardzo zmiennej aury – okresu letniego obfitującego w upały i zim ze śniegiem, deszczem i mrozem, nie ma prawnego obowiązku wymiany opon. Paragraf zawierający takie zapisy od lat jest dyskutowany na arenie politycznej, ale jak dotąd nie został zaimplementowany do ustawy Prawo o ruchu drogowym. W ostatnich latach temat ten powracał rzadko za sprawą serii łagodniejszych zim, jednak śnieżna i mroźna zima roku 2021 ponownie przywróciła temat do prasowych nagłówków.

Dlaczego w Polsce nie ma paragrafu nakazującego sezonową wymianę opon? Wydaje się to osobliwe, biorąc pod uwagę obecność podobnego nakazu u większości państw sąsiednich, znajdujących się w podobnej strefie klimatycznej, a nawet w krajach, gdzie warunki pogodowe są łagodniejsze. Pewnego rodzaju argumentem dla ustawodawców może być jednak fakt, że zdecydowana większość Polaków deklaruje wymianę opon letnich na zimowe. Według niektórych badań, robi tak nawet 90% kierowców. Większość dla własnego bezpieczeństwa, jednak nie brakuje także osób, którzy nie wiedzą, że wymiana opon nie jest w Polsce obowiązkowa.

Zmiana opon: PARAGRAF. Co o wymianie opon mówi prawo?

W polskim prawie występuje jedynie zalecenie dotyczące dostosowania użytkowanego ogumienia do warunków panujących na drodze. W praktyce nie możemy zatem zostać ukarani mandatem za jazdę zimą na oponach letnich oraz zimowych latem, chyba że będą one w złym stanie technicznym. Zdaniem ekspertów, nie warto jednak ryzykować jazdy na oponach niedostosowanych do panujących warunków atmosferycznych, z kilku względów.

Na plan pierwszy jak zwykle wysuwa się bezpieczeństwo. Opony letnie i zimowe wykonywane są z mieszanki gumowej, której skład różni się w zależności od przeznaczenia. W skrócie, mieszanka opon zimowych jest bardziej miękka i elastyczna, dzięki czemu zapewnia przyczepność do drogi, nawet kiedy temperatura jest niska. Opona letnia jest wykonana z mieszanki twardszej, która zachowuje sztywność nawet w wysokich temperaturach. Latem, miękka zimowa opona staje się podatna na zużycie, traci przyczepność do rozgrzanego asfaltu. Opona letnia zimą robi się sztywna, przez co nie zyskuje odpowiedniego kontaktu z nawierzchnią, zwłaszcza zaśnieżoną. Dostępnym na rynku rozwiązaniem dedykowanym osobom, które chcą zrezygnować z sezonowej wymiany są opony całoroczne, łączące w sobie cechy opon zimowych i letnich. W pewnym zakresie są one w stanie zapewnić parametry opon sezonowych, jednak niezależne testy pokazują ich kompromisowy charakter. Opony całoroczne zalecane są przede wszystkim kierowcom pokonującym niewysokie przebiegi, poruszającym się głównie w przestrzeni miejskiej.

zmiana opon

Co grozi za brak zmienionych opon?

Jak już wspomnieliśmy, w naszym kraju nie są przewidziane sankcje karne za zaniechanie sezonowej wymiany opon. Paragraf tego typu jest jednak obecny w systemach prawnych innych krajów, na co warto być przygotowanym, wybierając się za granicę. W większości krajów Europy usankcjonowana jest konieczność jazdy na oponach zimowych zimą – nie ma prawnego obowiązku ich wymiany na sezon letni, jednak jest to zalecane ze względów eksploatacyjnych (przyspieszone zużycie, mniejsza skuteczność hamowania itd.). Reasumując, o ile nie otrzymamy mandatu za jazdę na oponach letnich zimą przez Polskę, możemy zostać ukarani w przypadku kontroli drogowej w Czechach, na Litwie, Łotwie, Austrii, Słowenii czy Niemczech (nakaz w zależności od panujących warunków atmosferycznych). Obowiązek korzystania z opon zimowych jest oczywiście wpisany w system prawny krajów skandynawskich, ale co ciekawe posiadają go także kraje o teoretycznie cieplejszym klimacie jak Chorwacja, Serbia, Bośnia i Hercegowina czy Turcja. W niektórych rejonach (zwłaszcza górzystych) istnieje czasowy obowiązek korzystania z opon zimowych. Nie powinien zatem zdziwić nas nawet mandat wystawiony we Włoszech, Francji czy Hiszpanii.

Przed niezmienianiem opon na zimę przestrzega także środowisko związane z towarzystwami ubezpieczeniowymi. Choć teoretycznie ubezpieczyciel nie powinien odmówić wypłaty świadczenia wypadkowego z OC lub AC, tłumacząc decyzję użytkowaniem opon letnich zimą na drodze w Polsce, istnieją inne zapisy, np. dotyczące zaniedbań dotyczących stanu technicznego samochodu.

Reasumując, choć w polskim prawie nie ma paragrafu nakazującego sezonową wymianę opon, ze względów bezpieczeństwa warto dbać o to, by jeździć na ogumieniu dostosowanym do warunków. Warto także regularnie sprawdzać stan techniczny opon i kontrolować ich eksploatacyjne zużycie.